Phương pháp luyện phát âm tiếng Anh hiệu quả cho sinh viên tiếng Anh không chuyên năm thứ nhất

Ngữ âm học và phát âm là nền tảng cơ bản cho các kĩ năng sau này như nghe, nói, đọc, viết mà một người học Tiếng Anh cần phải có. Tuy nhiên, đây là môn học mới lạ đối với hầu hết các sinh viên của chuyên ngành tiếng Anh đang học tại Khoa Ngoại ngữ, trường   CĐSP Lạng Sơn. Điều đó dẫn đến việc các bạn sinh viên gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và việc phát âm đúng, hay sẽ gặp nhiều khó khăn. Do vậy, các bạn sinh viên cần có phương pháp học tập đúng đắn, hiệu quả để cải thiện khả năng phát âm của mình. Bằng thực tế sau 4 tuần trực tiếp giảng dạy tại lớp K20D năm thứ nhất tiếng Anh tôi nhận thấy các sinh viên tuy rất chăm chỉ tập luyện trên lớp nhưng chưa thể hiện rõ sự tiến bộ trong việc phát âm. Do vậy, tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm  cho các bạn sinh viên tham khảo để giúp các bạn sinh có cách học hiệu quả, đạt được mục tiêu môn học.
1. Trước khi luyện phát âm, các bạn sinh viên nên luyện nghe theo băng, đĩa. Nghe đi nghe lại nhiều lần để cảm nhận rõ những vị trí nối âm , biến âm, nuốt âm, ngữ điệu trong câu.
 
2. Luyện các âm tiết đơn và luyện từ đơn.
Tiếng Anh có 44 âm (sound) được chia thành nguyên âm và phụ âm. Trong đó có 12 nguyên âm đơn, 8 nguyên âm đôi và 20 phụ âm. Các bạn sinh viên nên luyện từ các nguyên âm đơn, sau đó là nguyên âm đôi, cuối cùng luyện phụ âm. Ở mỗi âm, các bạn nên luyện cách phát âm của từng âm, sau đó là các từ chưa âm đó. Khi luyện từng từ, các bạn nên luyện không dưới 10 lần để cảm nhận rõ sự chuyển động của các cơ quan cấu âm. Khi luyện các âm, các bạn nên luyện theo các cặp tối thiểu (minimal pairs) để cảm nhận rõ sự khác biệt khi phát âm các âm gần giống nhau.
Ví dụ: nguyên âm ngắn /˄/ và nguyên âm dài /a:/. Sau đó các bạn sẽ luyện /e/ và /æ/, do /˄/ và /æ/ có sự giống nhau khi phát âm.
Đồng thời, các bạn cũng nên luyện song song các từ có chứa các âm gần giống để rèn cách đọc cũng như sự thành thục khi phát âm các từ đó. Tiếng Anh có trọng âm (stress), vì vậy khi đọc các bạn cần lưu ý đọc âm tiết nhận trọng âm cao hơn, to hơn, mạnh hơn các âm tiết khác.
 
3. Luyện câu
Các bạn nên nghe câu mẫu và đánh dấu những chỗ có đặc điểm cần lưu ý như nối âm, nuốt âm hoặc lên giọng, xuống giọng. Sau đó, các bạn tập nhắc lại các câu đó. Phần này yêu cầu các bạn cần chăm chỉ hơn, luyện đọc không dưới 20 lần để thành thục và đạt tốc độ nói nhanh. Tiếp theo, các bạn sẽ viết phiên âm của câu và luyện theo các phiên âm đó. Cuối cùng, các bạn từ tìm tòi các câu không có đọc mẫu, tự cảm nhận và luyện đọc theo cách của mình.
 
4. Luyện hội thoại
Chúng ta học ngôn ngữ  là để ứng dụng vào giao tiếp, vì vậy điều quan trọng sau khi học phát âm là chúng ta có thể áp dụng lý thuyết trên lớp vào các đoạn hội thoại, không chỉ trong các giờ học mà còn ngoài xã hội. Để luyện tốt các hội thoại, các bạn sinh viên không nên luyện một mình mà nên luyện theo nhóm, cặp. Luyện theo nhóm cặp sẽ giúp các bạn có khả năng phản xạ lại lời nói một cách từ nhiên. Đồng thời, các thành viên trong nhóm sẽ tăng cường khả năng chữa lỗi của bản thân, để từ đó rút kinh nghiệm trong các tình huống tương tự. Ở phần này, các bạn sinh viên nên nghe hội thoại mẫu để nắm được âm điệu, ngữ điệu của người nói. Sau đó, các bạn luyện cùng bạn mình không dưới 50 lần, cần đổi vai khi các bạn đã thành thục một vai nào đó trong hội thoại. Phần quan trọng nhất, các bạn cần tự xây dựng hội thoại của mình và luyện tập nó.
 
Đó là 4 điều các bạn cơ bản các bạn cần nhớ khi luyện âm. Tuy nhiên, các bạn cần lưu ý rằng điều tối quan trọng là động lực, ý thức luyện tập của các bạn. Việc học và luyện trên lớp chỉ chiếm 20% tỉ lệ thành công của các bạn. Phần còn lại là sự tự rèn luyện của mỗi cá nhận. Nếu các bạn đã có ý thức luyện tập nhưng vẫn đang phân vân liệu mình có phát âm đúng hay không, hãy tìm đến các thầy cô giáo. Các thầy cô sẽ cho nhận xét về sự tiến bộ của các bạn. Các bạn có thể ghi âm và gửi bài đến cho thầy cô giáo mối tuần 1 lần và thầy cô cho ý kiến. Một điều tối quan trọng nữa đó là sự tự tin. Don’t be shy (đừng e ngại). Chúng ta luyện tập mọi lúc mọi nơi có thể. Hãy cố gắng tranh thủ những giờ lên lớp của giáo viên để thầy cô sửa từng âm cho các bạn, tranh thủ giờ học nhóm thậm chí cả hoạt động hàng ngày để luyện phát âm. Chúng ta có thể tiến bộ từ những lần mắc lỗi, và thực tế cho thấy rằng khi các bạn luyện tập và nhận ra lỗi từ thực tế, bạn sẽ không bao giờ mắc phải lỗi đó nữa.
Tiếng Anh có câu Practice makes perfect (Có công mài sắt, có ngày nên kim). Do vậy, các bạn nên bắt đầu từ bây giờ có ý thức rèn phát âm và ngữ âm một cách chăm chỉ và hiệu quả. Tôi nghĩ rằng nó sẽ giúp ích rất nhiều khi các bạn học các kĩ năng thực hành tiếng đặc biệt là nghe nói sau này. Chúc các bạn thành công.